Keyman for Malayalam Typing

ആപത്തുള്ള തൊഴിലുകൾ!

സമൂഹത്തിൽ ഇന്ന് നിലവിലുള്ള ഏറ്റവും അപകടകരമായ തൊഴിലുകളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം ഓടിയെത്തുന്നത് ചില പ്രത്യേക മേഖലകളാണ്.

 മനുഷ്യവിസർജ്യങ്ങളും മലിനജലവും നിറഞ്ഞ മാൻഹോളുകളിലേക്ക് യാതൊരു സുരക്ഷയുമില്ലാതെ ഇറങ്ങേണ്ടിവരുന്ന, നിയമം മൂലം നിരോധിച്ചിട്ടും പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതായിട്ടില്ലാത്ത തോട്ടിപ്പണി (Manual Scavenging) പോലുള്ള മനുഷ്യത്വരഹിതമായ തൊഴിലുകൾ അതിലൊന്നാണ്.

 മിനിറ്റുകൾക്കകം ജീവനെടുക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡ്, മീഥേൻ തുടങ്ങിയ വിഷവാതകങ്ങൾ ശ്വസിച്ചും മാരകമായ രോഗങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങിയുമാണ് അവർ ജീവിക്കുന്നത്. അതുപോലെ തന്നെ ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ കൽക്കരിപ്പൊടിയും സിലിക്കണും ശ്വസിച്ച് 'ബ്ലാക്ക് ലങ്', 'സിലിക്കോസിസ്' തുടങ്ങിയ മാറാരോഗങ്ങൾക്ക് ഇരയാകുന്ന ഖനന തൊഴിലാളികളും, ഉയരങ്ങളിൽ നിന്നും മരങ്ങളിൽ നിന്നും വീണ് തൽക്ഷണ മരണം സംഭവിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള നിർമ്മാണ-മരംവെട്ട് തൊഴിലാളികളും നമ്മുടെ മുന്നിലുണ്ട്. ഇത്തരത്തിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾക്കും ദീർഘകാല രോഗങ്ങൾക്കും സാധ്യതയുള്ള കഠിനമായ തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് സമൂഹം പലപ്പോഴും ചർച്ച ചെയ്യാറുമുണ്ട്.
എന്നാൽ, ബാഹ്യമായി വളരെ ശാന്തവും ഭക്തിസാന്ദ്രവുമായി തോന്നിക്കുന്ന, എന്നാൽ പതുക്കെപ്പതുക്കെ ശരീരത്തെ കാർന്നുതിന്നുന്ന അത്തരമൊരു ആരോഗ്യപ്രതിസന്ധി ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ശ്രീകോവിലുകൾക്കുള്ളിലും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട് എന്നത് പലരും തിരിച്ചറിയാത്ത ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഭക്തർക്ക് മാനസിക ശാന്തി പകരുന്ന കൈകൾക്ക് പിന്നിൽ അശാന്തിയുടെ വലിയൊരു ലോകമുണ്ട്. പരമ്പരാഗത തനിമ നിലനിർത്തുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ശ്രീകോവിലുകൾക്കുള്ളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ച് കർമ്മം ചെയ്യുന്ന ശാന്തിക്കാരുടെ തൊഴിൽപരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ (Occupational Health Hazards) മേൽപ്പറഞ്ഞ അപകടകരമായ തൊഴിലുകൾ പോലെ തന്നെ അടിയന്തര ശ്രദ്ധ അർഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.
പരമ്പരാഗത ശൈലിയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഒട്ടുമിക്ക ശ്രീകോവിലുകളും വായുസഞ്ചാരം വളരെ കുറഞ്ഞവയാണ്. വലിപ്പത്തിൽ ചെറിയ അത്തരം മുറികൾക്കുള്ളിൽ മണിക്കൂറുകളോളം ഒന്നിച്ച് കത്തിയെരിയുന്ന എണ്ണവിളക്കുകൾ, നെയ്യ് വിളക്കുകൾ, കർപ്പൂരം, സാമ്പ്രാണി എന്നിവ വായുവിലെ ഓക്സിജന്റെ അളവ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുന്നു. വായു പുറത്തുപോകാൻ മതിയായ സംവിധാനമില്ലാത്ത ഇത്തരം ഇടങ്ങളിൽ കാർബൺ മോണോക്സൈഡും മാരകമായ കണികാ പദാർത്ഥങ്ങളും (Particulate Matter) അതിവേഗം നിറയുന്നു. വിട്ടുമാറാത്ത ചുമ, അലർജി, ആസ്ത്മ, ബ്രോങ്കൈറ്റിസ് തുടങ്ങിയ ഗുരുതരമായ ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങളിലേക്ക് ഇത് ഇവരെ നയിക്കുന്നു. അടച്ചിട്ട മുറിയിൽ കൂടുതൽ സമയം കൃത്രിമ പുക ശ്വസിക്കുന്നത് പുകവലിക്ക് തുല്യമായ ആഘാതമാണ് ശരീരത്തിലുണ്ടാക്കുന്നത്. ഇതിനൊപ്പം ചുറ്റും കത്തുന്ന വിളക്കുകളിൽ നിന്നും ഹോമകുണ്ഡങ്ങളിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്ന അമിതമായ ചൂട് (Heat Stress) ശരീരത്തിൽ കടുത്ത നിർജ്ജലീകരണത്തിനും ക്ഷീണത്തിനും കാരണമാകുന്നു. ഇതിനുപുറമേ, മണിക്കൂറുകളോളം കല്ലുപാകിയ തറയിൽ ഒരേ ഇരുപ്പിലിരുന്നോ കുനിഞ്ഞുനിന്നോ പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത് മൂലം കഠിനമായ നടുവേദന, കാൽമുട്ട് തേയ്മാനം, മറ്റ് അസ്ഥി-പേശി രോഗങ്ങൾ എന്നിവയും ഇവരെ അലട്ടുന്നു. പുലർച്ചെ മുതൽ പൂജകൾ തീരുന്നതുവരെ പാലിക്കേണ്ടി വരുന്ന നിർബന്ധിത ഉപവാസം അസിഡിറ്റിയും ദഹനക്കേടും സമ്മാനിക്കുന്നു.
പണ്ടുകാലത്തെ അപേക്ഷിച്ച് ഇന്ന് ഈ പ്രശ്നം ഇത്രയധികം ഗുരുതരമാകാൻ കാരണം വിപണിയിലെ ലാഭക്കൊതിയാണ്. ഇന്ന് വിപണിയിൽ കിട്ടുന്ന വിലകുറഞ്ഞ പല കർപ്പൂരങ്ങളിലും സാമ്പ്രാണിത്തിരികളിലും പെട്രോളിയം ഉപോൽപ്പന്നങ്ങളും, മാരകമായ രാസവസ്തുക്കളും, മെഴുകും (Paraffin) അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇവ കത്തുമ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന പുക മുൻകാലങ്ങളിലേതിനേക്കാൾ വിഷലിപ്തമാണ്. ഖനി തൊഴിലാളികൾ വിഷപ്പുക ശ്വസിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെയാണ് അറിവില്ലായ്മ കൊണ്ട് നമ്മുടെ ശാന്തിക്കാരും ഈ രാസപ്പുക ദിവസേന ഉള്ളിലേക്ക് എടുക്കുന്നത്.
ആചാരങ്ങളെയോ പാരമ്പര്യങ്ങളെയോ തകിടം മറിക്കാതെ തന്നെ, കൃത്യമായ മുൻകരുതലുകളിലൂടെയും ശാസ്ത്രീയമായ നിർമ്മിതികളിലൂടെയും മാത്രമേ ഈ പ്രതിസന്ധിയെ മറികടക്കാൻ സാധിക്കൂ:

പൂജാ സാമഗ്രികളുടെ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കുക: കൃത്രിമ രാസവസ്തുക്കൾ ചേർത്ത കർപ്പൂരത്തിന് പകരം മരത്തിന്റെ കറയിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് നിർമ്മിക്കുന്ന ശുദ്ധമായ ' (പച്ചക്കർപ്പൂരം) ഉപയോഗിക്കുക. കറുത്ത സാമ്പ്രാണി തിരികൾ ഒഴിവാക്കി ആചാരപരമായ ഔഷധങ്ങൾ കൂട്ടിയ അഷ്ടബന്ധം, ചന്ദനത്തിരി തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിദത്ത ഘടകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന ജൈവ ധൂപങ്ങളും, മായം കലരാത്ത ശുദ്ധമായ വെളിച്ചെണ്ണയും എള്ളെണ്ണയും മാത്രം വിളക്കുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയും വേണം.
വായുസഞ്ചാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുക: തച്ചുശാസ്ത്രപരമായ തനിമയ്ക്ക് കോട്ടം വരാത്ത രീതിയിൽ ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂരകളിൽ വായുവും പുകയും മുകളിലേക്ക് പോകാനുള്ള ചെറിയ ജാലകങ്ങളോ സംവിധാനങ്ങളോ ഒരുക്കണം. പൂജകൾ കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുന്ന സമയങ്ങളിൽ അകത്തെ പുക പൂർണ്ണമായി പുറത്തുപോകാൻ തക്കവണ്ണം ശ്രീകോവിലിന്റെ വാതിലുകൾ അൽപ്പനേരം തുറന്നിടേണ്ടതാണ്.

വ്യക്തിപരമായ ശ്രദ്ധയും ജീവിതശൈലിയും:

 ശാന്തിക്കാർ തങ്ങളുടെ ശ്വാസകോശ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ദിവസവും പ്രാണായാമവും ശ്വസനവ്യായാമങ്ങളും ശീലമാക്കണം. കഠിനമായ ചൂടിൽ നിന്നുള്ള നിർജ്ജലീകരണം തടയാൻ ധാരാളം വെള്ളം കുടിക്കുകയും, സന്ധിവേദനകൾ ഒഴിവാക്കാൻ ലളിതമായ സ്ട്രെച്ചിങ് വ്യായാമങ്ങൾ ചെയ്യുകയും വേണം.

ക്ഷേത്ര കമ്മിറ്റികളുടെ പങ്കാളിത്തം: വലിയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് മാത്രമായി ജോലിഭാരം നൽകാതെ, യോഗ്യരായ ഒന്നിലധികം ശാന്തിക്കാരെ നിയോഗിച്ച് ഷിഫ്റ്റ് അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശ്രമം അനുവദിക്കണം. കൂടാതെ, ക്ഷേത്ര ഭരണസമിതികൾ ഇവർക്കായി വർഷത്തിലൊരിക്കലെങ്കിലും സൌജന്യ ശ്വാസകോശ-നേത്ര പരിശോധനകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന മെഡിക്കൽ ക്യാമ്പുകൾ നിർബന്ധമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ആചാരങ്ങളുടെ ശുദ്ധിയും ഭക്തിയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടത് തന്നെയാണ്, എന്നാൽ അത് മറ്റൊരാളുടെ ജീവനും ആരോഗ്യവും പണയം വെച്ചുകൊണ്ടാകരുത്. പുറംലോകം കാണുന്ന കഠിന ജോലികളിലെ അപകടങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന നമ്മൾ, ശ്രീകോവിലിന്റെ നാലുചുവരുകൾക്കുള്ളിലെ ഈ നിശബ്ദ ആരോഗ്യചൂഷണത്തെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. പണ്ടുകാലത്ത് നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രകൃതിദത്തമായ പൂജാദ്രവ്യങ്ങൾ ആരോഗ്യത്തിന് ഹാനികരമായിരുന്നില്ല എന്ന കാര്യം നാം ഓർക്കണം. വിപണിയിലെ കൃത്രിമത്വത്തിൽ നിന്ന് മാറി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശുദ്ധിയിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ക്ഷേത്രക്കമ്മിറ്റികളും ഭക്തരും തയ്യാറാകണം. ഈ വിഷയത്തിൽ അടിയന്തരമായ ബോധവൽക്കരണവും മാറ്റങ്ങളും ഉണ്ടായില്ലെങ്കിൽ, ശ്രീകോവിലുകൾക്കുള്ളിൽ അദൃശ്യമായി പൊലിയുന്നത് പവിത്രമായ ഒരു കൂട്ടം മനുഷ്യരുടെ ആരോഗ്യവും ആയുസ്സുമായിരിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
***
(കടപ്പാട് )

ധർമ്മദേവതയും, കുലദേവതയും

ധർമ്മദേവതയും, കുലദേവതയും

കുലം' എന്നതിന് അനേകം അർത്ഥങ്ങളുണ്ട്.

'കുലം ജനപഥേ ഗൃഹേ സജാതീയ
ഗണേ ഗോത്രേ ദേഹേപി കഥിതം'

എന്ന് വിശ്വകോശം. അതായത് ജനപഥം, ഗൃഹം, സജാതീയ ഗണം, ഗോത്രം, ദേഹം എന്നർത്ഥം. കൂടാതെ വംശം, ദേശം, വർഗ്ഗം, എന്നീ അർത്ഥങ്ങളുമുണ്ട്. ദേവി ഇതിലെല്ലാം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

'പൂജനീയാ ജനൈർദേവി
സ്ഥാനേ സ്ഥാനേ പുരേ പുരേ
ഗൃഹേ ഗൃഹേ ശക്തിപരെർ
ഗ്രാമേ ഗ്രാമേ വനേ വനേ'

ഓരോഗൃഹത്തിലും ഓരോ നഗരത്തിലും ഓരോ വനത്തിലും ഓരോ ഗ്രാമത്തിലും ഓരോ ദേഹത്തിലും പൂജിക്കാൻ യോഗ്യതയുള്ളവളാണ് ശ്രീദേവിയെന്നർത്ഥം. അപ്പോൾ ഓരോ കുടുംബത്തിന്റെയും ഓരോ വംശത്തിന്റെയും ദേവതയാണ് പരമേശ്വരി.

ലളിതാസഹസ്രനാമത്തിലെ 91 -ാം നാമം 'കുലസങ്കേതപാലിനി' എന്നാണ്. ഇവിടെ സങ്കേതം എന്നതിന് 'പ്രജ്ഞപ്തി' യെന്ന് പര്യായം. അതായത് ജ്ഞാനം എന്നർത്ഥം (ശബ്ദകല്പദ്രുമം വർഗ്ഗീയവ്യഞ്ജന ഖണ്ഡം) പാലിനിയെന്നാൽ പാലിക്കുന്നവൾ, രക്ഷിക്കുന്നവൾ എന്നർത്ഥം. അപ്പോൾ കുലത്തിന്റെ ജ്ഞാനത്തെ പാലിക്കുന്നവൾ എന്നർത്ഥം. ഇങ്ങനെ അനേകം കുലങ്ങളെ അഥവാ വംശങ്ങളെയും കുല ജ്ഞാനത്തേയും പാലിച്ചുകൊണ്ട്,രക്ഷിച്ചു കൊണ്ട്  നിലകൊള്ളുന്നതിനാൽ ദേവി കുലദേവതയാണ്.

ധർമ്മദേവത

ലളിതാസഹസ്രനാമത്തിലെ 884-ാം നാമം ധർമ്മാധാരാ എന്നാണ്. ധർമ്മത്തിന് ആധാരമായവൾ എന്നർത്ഥം. ധർമ്മമെന്നാൽ സംവർത്ത സ്മൃതി പറയുന്നു,

' യസ്മിൻ ദേശേ യ ആചാരാ പാരമ്പര്യക്രമാ ഗത :
ആമ്നായൈരവിരുദ്ധശ്ച സ ധർമ്മ
പരികീർത്തിത: '

വേദങ്ങളുടെ വിധി നിഷേധങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഓരോ ദേശത്തും പരമ്പരയായി അനുവർത്തിച്ചു വരുന്ന ആചാരത്തെയാണ് ധർമ്മം എന്ന് പറയുന്നത്. ഓരോ കുടുംബത്തിനും വംശങ്ങൾക്കുമെല്ലാം ഓരോരോ ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്. അത് കാലദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വിത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. അതുപോലെ ജന്മ സ്വഭാവം, സാഹചര്യങ്ങൾ, ജനിതക പ്രത്യേകതകൾ എന്നിവ കൊണ്ട് വ്യക്തിധർമ്മങ്ങളും വിത്യസ്തമാകുന്നു. എന്നാൽ എല്ലാക്കാലത്തും എല്ലാ ദേശത്തും ഒരുപോലെയുള്ള ചില ധർമ്മങ്ങളുണ്ട്.

ഉദാ: മാതാപിതാ ഗുരുർ ദൈവം. അച്ഛനെയും അമ്മയെയും ഗുരുവിനെയും ഈശ്വരനായി കണ്ട് നമസ്ക്കരിക്കണം. ഇതിന് ഒരിടത്തും ഒരിക്കലും മാറ്റമില്ല. ഇങ്ങനെ വംശപാരമ്പര്യമനുസരിച്ചുള്ള ധർമ്മങ്ങൾക്കും വ്യക്തിനിഷ്ഠങ്ങളായ ധർമ്മങ്ങൾക്കും ആധാരം ദേവി തന്നെയാണ്. അതിനാൽ ദേവി തന്നെ അവയെല്ലാം പാലിച്ചുകൊണ്ട് നിൽക്കുന്നതിനാൽ ധർമ്മദേവതയുമായി.

ഇനി ധർമ്മയെന്നതിന് 'ധരതി ലോകാൻ ധ്രിയതേ ' എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ലോകത്തെ ധരിക്കുന്നത് എന്നർത്ഥം കാണുന്നു. ആധാരാ എന്നാൽ ആധാരമായവൾ എന്നർത്ഥം. അപ്പോൾ ലോകത്തെ ധരിച്ച് അതിന് ആധാരമായി പ്രകാശിക്കുന്നവളാകയാൽ ദേവി ധർമ്മദേവതയുമാകുന്നു.

കൂടാതെ ദേവീമാഹാത്മ്യം ഒന്നാം അധ്യായം 75-ാം ശ്ലോകം നോക്കൂ,

ത്വയൈതദ് ധാര്യതേ വിശ്വം 
ത്വയൈതത് സൃജ്യതേ ജഗത്
ത്വയൈതത് പാല്യതേ ദേവി 
ത്വമത്സ്യന്തേച സർവ്വദാ !

ഈ ലോകത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും സംരക്ഷിക്കുന്നതും സംഹരിക്കുന്നതും ദേവി തന്നെയാണ്. ഇങ്ങനെ പിന്നെയും പിന്നെയും ദേവിയാൽ ഈ വിശ്വം ധരിക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങിനെ ' കുലദേവതാ ' നാമവും വിശദമായി.

തങ്ങളുടെ ധർമ്മദൈവസ്ഥാനം എവിടെയാണെന്നോ, എങ്ങനെ ധർമ്മദൈവാരാധന നടത്തണമെന്നോ അറിയാത്തവർക്കും, കുടുംബത്തിൽ നിന്നും വേർപെട്ട് വദേശത്തും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലും മറ്റും താമസിക്കുന്നതിനാൽ യഥാവിധി പരദേവതാപൂജ നടത്തുവാൻ സാധിക്കാത്തവരും ജഗജനനിയായ ദേവിയെ ആശ്രയിച്ചാൽ മാത്രം മതി എല്ലാ പരദേവതകളും അനുഗ്രഹിക്കുവാൻ.

കുടുംബദേവതകൾ,  ഗ്രാമദേവതകൾ, ദേശ ദേവതകൾ മുതലായ എല്ലാ അംശ ശക്തികളും ചേർന്നു നിൽക്കുന്നത് ആ മഹാശക്തിയിലാണ്. ദേവീ മാഹാത്മ്യം 10-ാം അദ്ധ്യായത്തിൽ രണ്ടാമത്തെ ശ്ലോകത്തിൽ ദേവി തന്നെ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഏകൈവാഹം ജഗത്യത്ര 
 ദ്വിതീയാ കാ മമാ പരാ!

ഈ ലോകത്തിൽ ഞാൻ ഒരുവൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. അതിനാൽ സച്ചിദാനന്ദ സ്വരൂപിണിയായിരിക്കുന്ന, ലഷ്മിയായും കാളിയായും, പാർവ്വതിയായും, സരസ്വതിയായും, ശിവനായും, വിഷ്ണു വായും, ദുർഗ്ഗയായും, അന്നപൂർണ്ണേശ്വരിയായും എല്ലാമായി വിളങ്ങുന്ന സകല ദേവതാ ശക്തികളും ഏകീഭവിച്ച ആ നിത്യ ലീലാമയിയെ, അന്യ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ കരങ്ങളെക്കൊണ്ട് അഭയ വരങ്ങളെ കൊടുക്കുമ്പോൾ തന്റെ ചരണങ്ങളെ കൊണ്ടു തന്നെ സർവ്വ ഐശ്യര്യങ്ങളെയും കൊടുക്കുന്ന, കടാക്ഷ വീക്ഷണത്താൽ തന്നെ അനേകകോടി ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങളെ ജനിപ്പിക്കുന്ന, അജ്ഞാനികൾക്ക് ഉള്ളിലുള്ള അന്ധകാരത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന 
സൂര്യോദയമായ, മന്ദന്മാർക്ക്  ബുദ്ധി വികാസമാകുന്ന കല്പക വൃക്ഷപ്പൂങ്കുലയിൽ നിന്നുണ്ടായ പൂന്തേനിന്റെ പ്രവാഹമായ, ദരിദ്രന്മാർക്ക് ഇഷ്ടങ്ങളെല്ലാം കൊടുക്കുന്ന ചിന്താമണി രത്നത്തിന്റെ സമൂഹമായ, ജനന മരണ സ്വരൂപമായ സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവർക്ക് അതിൽ നിന്നുമുയർത്തുന്നതിനുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ വരാഹത്തിന്റെ തേറ്റയായി ഭവിക്കുന്ന സാക്ഷാൽ ലളിതാ പരമേശ്വരിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ സകല ദേവതാപ്രസാദവും ലഭിക്കുന്നതാണെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.
        
"ഓം ശ്രീലളിതാംബികായൈ നമഃ"
                         🙏
(കടപ്പാട്)